U bent hier

Gegevensuitwisseling in de zorg; volgt u het nog?

Auteur: Martijn van der Avoort

De roep om beter, sneller en meer gegevens met elkaar uit te wisselen is duidelijk hoorbaar. Niet alleen tussen zorginstellingen onderling, maar ook met de patiënt. Ook de overheid probeert deze ontwikkeling te stimuleren met diverse regelingen en programma's. Zelfs als consultant die dagelijks met deze materie aan het werk is, blijft het een uitdaging om van alle ontwikkelingen en regelingen op de hoogte te blijven. Samen met mijn collega's die hier ook dagelijks bij betrokken zijn, lukt het ons nog om het overzicht te houden. In onderstaand artikel wil ik mijn inzichten graag met u delen.

Een stukje historie...

Voordat ik verder ga met de verschillende programma's is het goed om eerst terug te kijken naar het jaar 2011. In april van dat jaar sneuvelde het landelijke EPD in de Eerste Kamer. VWS was genoodzaakt zich terug te trekken uit het LSP. De overheid werd gevraagd om te komen tot een wettelijke regeling voor normen en standaarden voor zowel digitale dossiervorming en -ontsluiting, als de overdracht van gegevens.

De laatste jaren is door zowel minister Schippers als minister Bruins echter weer meer regie genomen en zijn veel initiatieven ontstaan om de gegevensuitwisseling verder vorm te geven. De VIPP1 en VIPP5 regelingen zijn bij de ziekenhuizen wel bekend, maar daarnaast zijn er inmiddels ook VIPP InZicht voor de langdurige zorg, VIPP OPEN voor huisartsen, VIPP BabyConnect voor de geboortezorg en zijn er nog meer regelingen in de maak. Maar welke regelingen en programma's zijn er allemaal en hoe verhouden deze zich tot elkaar?

Waar deden we het ook al weer voor?

Langer zelfstandig thuis wonen, zelf metingen uitvoeren, zorg op afstand, nieuwe behandelingen door analyse van big data en mensen meer regie geven over de eigen gezondheid zijn enkele voorbeelden van digitale zorg waar we in Nederland aan werken. Om deze digitale zorg te laten groeien is een vruchtbare grond nodig. Daarvoor is het Informatieberaad Zorg opgericht. Het Informatieberaad Zorg heeft vier 'outcomedoelen' vastgesteld:

  • Medicatieveiligheid
  • Patiënt centraal
  • Gestandaardiseerde gegevensuitwisseling
  • Eenmalig vastleggen en hergebruik van gegevens.

Deze doelen zijn een leidraad voor de programma’s, projecten en activiteiten binnen de zorg.

Hoe dragen de landelijke programma's hier aan bij?

Onder regie van VWS zijn de programma’s MedMij en Twiin gestart die invulling geven aan de basis infrastructuur voor gegevensuitwisseling. Daarnaast zijn er programma's gestart die invulling geven aan de uitwisseling van specifieke gegevens, de zorgtoepassingen. Deze programma's (Registratie aan de bron, Medicatieoverdracht, e-Overdracht en Beelduitwisseling) worden de focusprogramma's genoemd en worden samen met MedMij ook wel de Big 5 programma's van VWS genoemd. Recent is ook een programma voor Acute Zorg als focusprogramma toegevoegd.

Naast deze programma's wordt er ook nog gewerkt aan een aantal generieke voorzieningen zoals het zorgadresboek en MITZ voor het registreren van de patiënttoestemming. Tenslotte is er een nieuwe wet in voorbereiding die het elektronisch uitwisselen van gegevens verplicht stelt: Wetsvoorstel Elektronische Gegevensuitwisseling in de Zorg (Wegiz).

Om ervoor te zorgen dat de programma's ook daadwerkelijk gebruikt gaan worden zijn er de VIPP versnellingsprogramma's. Deze programma's implementeren de standaarden die in de focusprogramma's zijn ontwikkeld in de praktijk.

Alles op een rijtje

Wanneer we het voorgaande samenvatten, komen we tot het volgende overzicht.

Er zijn twee programma's die bijdragen aan de basis infrastructuur:

  • MedMij: afsprakenstelsel voor uitwisseling met het PGO van de patiënt.
  • Twiin: afsprakenstelsel voor koppeling tussen verschillende infrastructuren voor landelijke uitwisseling.

Er zijn 5 focusprogramma's voor de uitwisseling van specifieke gegevens:

  • Registratie aan de bron
  • Medicatieoverdracht
  • e-Overdracht
  • Beelduitwisseling
  • Acute zorg

Daarnaast zijn er de volgende implementatieprogramma's:

  • VIPP1 Medisch specialistische zorg
  • VIPP2 Overige instellingen voor medisch specialistische zorg
  • VIPP3 GGZ
  • VIPP4 GGZ vrijgevestigden
  • VIPP5 Ziekenhuizen, UMCs en zelfstandige klinieken
  • VIPP OPEN (huisartsen)
  • VIPP BabyConnect (geboortezorg)
  • VIPP InZicht (langdurige zorg)

Dit artikel geeft u wat achtergrond informatie en een overzicht van de verschillende programma's rondom gegevensuitwisseling in de zorg. Mocht u meer willen weten over de verschillende programma's die er zijn en wat deze voor uw organisatie betekenen of mocht u een vraag hebben over een specifiek programma, aarzel dan niet om contact met mij op te nemen!